Vanuit het bestuur

Over de Vereniging Leidse Schooltuinen

De Vereniging Leidse Schooltuinen is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) 
Het RSIN/fiscaal nummer: 8038.39.479.

Het doel van de Vereniging is:

a.  Het voeren van het beheer over de schooltuin-complexen binnen de gemeente Leiden,

b. Het bevorderen van het tuinieren, zowel binnen als buiten schooltijd, op deze schooltuin-

complexen door leerlingen van de Leidse basisscholen,

c.  Het bevorderen van het tuinieren rond Leidse scholen,

d. Het bevorderen van het gebruik van educatieve tuinen door de Leidse bevolking.

Postadres                                               Factuuradres

Vereniging Leidse Schooltuinen             Vereniging Leidse Schooltuinen

Van Eijsingapark 2                             Bakhuis Roozenboomstraat 29

2333 VJ Leiden                                 2313 RC Leiden.

 

Bestuur

Dhr. A. Geertsema, voorzitter

Mw. M. Kooijmans, secretaris

Dhr. A. van Zijp, penningmeester

Vacature:  communicatie en pr

Dhr. T.Lommers, algemene coördinatie tuincoördinatoren

Mw. M.Spijker, algemeen lid 

 

Adviseur

Mw. M. Kathmann, algemene coördinatie tuincomplexen.

 

De Vereniging heeft geen bezoldigde medewerkers. De bestuursleden ontvangen geen vergoeding voor hun activiteiten ten behoeve van de Vereniging; de adviseur ontvangt een vergoeding voor gemaakte onkosten bij de uitvoering van de werkzaamheden t.b.v. de algemene tuincoördinatie.

 

Beleidsplan

De Vereniging ontvangt van de Gemeente Leiden een subsidiebedrag en van de leerlingen een eigen bijdrage. Daarnaast streeft de Vereniging ernaar fondsen te werven waarmee het tuinieren door de leerlingen gesteund kan worden.

Alle financiële middelen die door de Vereniging worden geworven komen ten goede aan de doelstelling zoals verwoord in de statuten en het huishoudelijk reglement van de Vereniging.

Onze statuten en het huishoudelijk reglement kunt u misschien zien door hier te linken.  Mocht dat niet lukken dan kunt u contact opnemen via onze contactpagina. Onze excuses hiervoor. 

Financiële verantwoording en onze activiteiten

In ons jaarverslag zijn naast een uitgebreide financiële verantwoording ook onze ondernomen activiteiten opgenomen. Namens de leden van de Vereniging heeft een kascommissie inzicht in alle financiële stukken. Eens per jaar, in het voorjaar,  brengt deze kascommissie verslag uit van haar bevindingen aan de leden tijdens de Algemene Ledenvergadering.

Jaarverslag 2015

Van het bestuur

Inleiding

“De Oude groene Leidse dame is nog springlevend”

Wie had kunnen denken dat het subsidiebesluit van de gemeenteraad van Leiden genomen op 5 juli 1926 het begin zou vormen van een lange historie van schooltuinieren in Leiden.

Hoeveel leerlingen hebben gewerkt in hun eigen tuintje? Wie is de oudste tuinder op een Leidse schooltuin? Wie heeft nog gewerkt op de schooltuinen aan de Fruinlaan of Marnixstraat, vragen waarin we in ons jubileum jaar antwoord proberen te vinden. Een mooie reden om in 2016 stil te staan bij negentig jaar Leidse Schooltuinen en dertig jaar schooltuin de Distelvink in de Stevenshof.   

Maar nu kijken we terug naar ons 89e schooltuin seizoen.

Het aantal deelnemende schooltuinkinderen is in 2015 iets gegroeid naar 619. De kinderen komen vooral uit de groepen 6/7 van veertien basisscholen in Leiden. Daarnaast zijn er groepen van vier BSO’s. Sinds april 2014 maakt ook de Openbare Basisschool De Vogels met drieënveertig leerlingen gebruik van ons complex “De Distelvlinder” in De Tuin van Noord.

Dit jaar werden de vijf complexen van onze vereniging meer van 12.000 keer bezocht door onze schooltuinkinderen. De vereniging kan dit werk alleen doen als zij een beroep mag doen op een grote groep van meer dan 80 vaste vrijwilligers. In december 2015 heeft de vereniging de organisatieprijs van de Leidse Vrijwilligersprijs ontvangen als waardering voor onze vrijwilligers en ons vrijwilligers beleid. Met dit predicaat zijn de vrijwilligers en de vereniging zeer vereerd. Wie had dat gedacht in 2004 tijdens de demonstratie van de vereniging op het Stadhuisplein..

 Dank aan iedereen die het werk van de VLS in 2015 heeft ondersteund. Speciaal dank aan de Gemeente Leiden, het H.L. Druckerfonds, het WOZ-fonds, het Fonds 1818, KIWANIS Leiden Sleutelstad, het Oranjefonds en onze vrienden.

Verantwoording

Dit jaarverslag is opgesteld door het bestuur van de Vereniging Leidse Schooltuinen. Het concept is besproken in de algemene ledenvergadering van 9 maart 2016. In die vergadering is het verslag geaccordeerd en vastgesteld. Voor het jaarverslag 2015 is ervoor gekozen –evenals voor het jaar 2014- om per schooltuincomplex een verslag te maken zodat duidelijk is wat op iedere locatie gespeeld heeft.

Het jaarverslag geeft een getrouw beeld van de activiteiten op de vijf schooltuincomplexen, en van de activiteiten van de vereniging en de handelingen van het bestuur over het verslag- jaar 2015.

Bestuur

Bestuurssamenstelling:

*       De heer Alexander C. Geertsema, voorzitter (2008, herbenoemd 2014, herbenoemd 2015 tot  2018)

*        Mevrouw Dinah Tuinhof-Bouw, secretaris (benoemd 2010, afgetreden 1 mei 2015)

*       Mevrouw Marianne Kooijmans (benoemd 2015, tot 2018)

*       De heer Ton van Zijp, penningmeester (2002, herbenoemd 2014, tot 2017, of bij opvolger)

*       Mevrouw Marion Eijsink, lid (webmaster) (2008, herbenoemd 2014, tot 2016)

*       De heer Ton Lommers, lid (voorzitter centrale schooltuiniercommissie CSC), (2005, herbenoemd  2014, tot 2017 , of bij opvolger)

*       Mevrouw Roely Postma, lid (voorzitter contactencommissie CC) (2006, herbenoemd 2012,  afgetreden 1 mei 2015)

*       Mevrouw Marian Kathmann, adviseur, (centrale coördinator)

*       Mevrouw Marlieke Spijker, bestuursnotulist

Ledenvergaderingen en bestuursvergaderingen

De vereniging heeft in het verslagjaar twee ledenvergaderingen gehouden. Op 4 maart 2015 de jaarlijkse algemene ledenvergadering en op 19 november 2015 de najaarsvergadering.

Het bestuur vergaderde dit jaar zes maal en wel op  6 februari,  26 maart, 21 mei,   2 juli en  14 oktober 2015.

Eind 2015 is de wens van de VLS om de loods op complex Stevenshof een opknapbeurt te geven met behulp van giften van Fonds 1818 en het WOZ Fonds geëffectueerd. De loods is door de eigen vrijwilligers volledig gerenoveerd. Hij zal bij de opening van het tuinseizoen 2016 officieel in gebruik worden genomen met een plechtige openingshandeling.

De Wijkvereniging Stevenshof gebruikte een deel van de schuur voor opslag van materialen. Voornamelijk voor het Halloween feest dat op het terrein van de Distelvink voorbereid en gedeeltelijk gehouden wordt. De ruimte die daarvoor benodigd was nam een te groot deel van de loods in en er bleef te weinig ruimte over voor eigen gebruik. In goed overleg is met de wijkvereniging afgesproken dat men een eigen loods van beperkte afmetingen naast de loods van de Distelvink mag plaatsen.

De VLS merkt dat het steeds moeilijker is om het vrijwilligersbestand op peil te houden. Met hulp van steeds meer inspanningen van onze centrale coördinator lukt het toch elk jaar weer om nieuwe vrijwilligers aan de vereniging te binden. Als u dit leest en nog geen vrijwilliger bent, neem vrijblijvend contact op. Voor meer informatie ga naar onze geweldige en goed bezochte website http://www.schooltuinenleiden.nl.

Aan de scholing van de vrijwilligers is natuurlijk ook dit jaar weer aandacht besteed.  Daarnaast hebben de vrijwilligers en het bestuur de vereniging op diverse markten en bijeenkomsten naar buiten gepresenteerd. Ook in 2015 heeft de VLS deelgenomen aan de Hortus plantenmarkt op 9 Mei, liefst 10 vrijwilligers stonden in de kraam.

De VLS is een Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI) waardoor een gift aan de vereniging voordelig is! Als u onze vereniging op een andere wijze met werk of in natura wilt ondersteunen overleggen wij daar graag met u over.

Het IBAN nummer van de Vereniging Leidse Schooltuinen is NL 77 INGB 0005 7003 91.

Alexander C. Geertsema, Voorzitter

Financieel overzicht 2015

Ontvangsten

Het aantal deelnemende kinderen is in 2015 gestegen tot 619. Daardoor is het ontvangen bedrag aan bijdragen voor de kinderen hoger dan begroot. Bij het opstellen van de begroting is het aantal kinderen iets te laag ingeschat.

De opbrengt van verkoop VLS-attributen en markten is ondergebracht bij  “Opbrengst verkoop open dagen”.

De ontvangsten subsidies en uitgaven voor de diverse projecten zijn in een apart overzicht verantwoord. Het project Renovatie schuur Stevenshof is in het voorjaar van  2016 afgerond.  

Uitgaven

Door zuinig en zeer efficiënt omgaan met de financiële middelen door de VLS-vrijwilligers zijn de kosten ook in 2015 over het algemeen binnen de begroting uitgekomen.  

Vanaf 2014 wordt de VLS steeds vaker geconfronteerd met (onderhouds)kosten welke voorheen nier voor rekening van de VLS waren maar via de gemeente werden verrekend.

Deze onkosten zijn nog niet in de subsidie berekening van de gemeente opgenomen. Vanaf 2016 wordt bij de subsidieaanvraag hiermede rekening gehouden.

Nieuwe onkosten voor de VLS zijn de kosten voor huur afvalcontainers en het afvoeren van het afval.

Ook de kosten voor gas, water en elektriciteit op het Cronesteyn-complex zijn nieuw.

De bankkosten (106,85 euro) zijn opgenomen bij de post Administratiekosten












 Exploitatie  Begroting  Exploitatie
Ontvangsten / Baten 2014,00 2015,00 2015,00
Bijdrage van de kinderen 10211,00 9000,00 10480,00
Subsidie Gemeente Leiden 26978,00 27000,00 26978,00
Opbrengst verkoop open dagen 40,00 150,00 83,85
Donaties/Vrienden voor een tientje 35,00 50,00 110,00
Verkoop VLS attributen 0,00 150,00 0,00
Rente ING bankrekening 265,53 250,00 184,60
Projecten ( zie overzicht )      1100,00 0,00 5406,00
Totaal ontvangsten / baten  38629,53 36600,00 43242,45



Uitgaven / Lasten
Grondbewerking e.d. 1498,18 2000,00 1298,11
Gereedschap aanvulling en onderhoud 1202,18 2500,00 1658,13
Zaden – planten – bollen e.d. 3410,80 4000,00 3052,14
Diverse aktiviteiten opendagen e.d. 1038,60 1000,00 511,14
Huishoudelijke kosten 635,09 700,00 781,31
Administratiekosten 391,23 150,00 379,77
Vrijwilligersvergoedingen 4585,00 5000,00 4530,00
Aktiviteiten t.b.v. Vrijwilligers 1489,03 1500,00 1237,47
Coördinatie schooltuinwerk 5500,00 6000,00 5500,00
Basisonderhoudswerkzaamheden tuinen 9600,00 10000,00 9999,96
Gebruik mechanisch gereedschap 785,49 1000,00 934,55
( brandstof, onderhoud )
Kleine aanschaf tuincomplexen 671,09 750,00 269,83
Afschrijvingen/voorzieningen 1725,31 1500,00 1563,87
Afval afvoer Gemeente Leiden 1419,16
Gas, water en electriciteit 1500,00 2307,85
Projecten ( zie overzicht ) 1538,41 0,00 5329,03
Diverse onkosten 1831,20 500,00 1100,75
Subtotaal 35901,61 38100,00 41873,07
Resultaat boekjaar 2727,92 -1500,00 1369,38
Totaal uitgaven / lasten  38629,53 36600,00 43242,45





Balans per 31 december 2015
ACTIVA 42004,00 42369,00
Postbank
Zakelijke girorekening         6872,13 5570,18
Rentemeerrekening 31766,11 30531,64
38638,24 36101,82
Kasgelden 230,05 18,00
Te ontvangen bijdragen scholen/BSO's 2256,00 3584,00
Te ontvangen diverse posten 0,00 2500,00
Te ontvangen rente spaarrekening ING 265,53 184,60
Gereedschappen
( aanschaf via Fonds 1818 ) 2882,00 979,00
Afschrijvingen -1903,00 -979,00
979,00 0,00
Overige materiele activa
Composthoop Stevenshof 868,31
Afschrijvingen -868,31
0,00
   
TOTAAL 42368,82 42388,42
PASSIVA 42004,00 42369,00
Te betalen kosten 4543,85 3194,07
Vooruit ontvangen Fonds 1818 0,00 0,00
Voorziening gereedschappen 22000,00 22000,00
Toevoeging voorziening 0,00 0,00
Eigen vermogen
Per 1 januari 2014/2015 13097,05 15824,97
Resultaat 2014/2015 2727,92 1369,38
Eigenvermogen
Per 31 december 2014 15824,97
Per 31 december 2015 17194,35
   
TOTAAL 42368,82 42388,42

Verslag website

Alweer vijf jaar bestaat onze website, die in juli 2010 is opgestart via 123website.nl.

Doel van de site is nog steeds om onze vereniging voor een groter publiek te presenteren en de ouders en  de tuinierende kinderen de mogelijkheid te bieden het tuinplan, het programma en de filmpjes thuis te bekijken.

Naast de webmaster zijn er gelukkig steeds meer vrijwilligers die helpen met het invoeren van teksten en foto’s.  Ook dit jaar wil ik graag de vrijwilligers van de Distelvlinder benoemen die  hun pagina tegenwoordig  zelf van originele teksten en foto collage’s voorzien.

Op dit moment heeft de website  54 (van de 60) pagina’s, 386(van de 500) foto’s en 26 filmpjes die via You-tube bekeken kunnen worden.

Elke tuincomplex heeft een eigen info pagina en een fotoalbum.

Daarnaast hebben we een startpagina, info over het schooltuinieren, het laatste nieuws, geschiedenis VLS, vanuit het bestuur, deelnemende scholen, Jaarthema’s, VLS 85 jaar 2011, Contactpagina, werving vrijwilligers,  sponsors gezocht, inschrijving scholen,  linkpagina, De tuinlessen 2014 (tot aan de zomervakantie van de Akkerdistel) is nu Werk in uitvoering Goudsbloemenproject. In december 2015 heb ik een nieuwe pagina voor Vacatures toegevoegd.

Ook dit jaar hebben we een paar  vragen of verzoeken via onze contactpagina ontvangen. Ze werden doorgestuurd naar het bestuur, de centrale coördinator en indien van toepassing naar coördinatoren van de diverse schooltuincomplexen.


Het aantal bezoekers per

 13-02-2012 was   57.485, 

02-12-2013  was  196.499,

23-11-2014  was  305.772,

 02-01-2016 was  417.048.

Opnieuw valt het op dat de fotopagina van de Distelvink veel meer wordt bekeken dan de andere pagina's. Dit was voorgaande jaren ook al opgevallen. De reden hiervoor is onbekend.

Zoals vorig jaar is vermeld kunnen geïnteresseerden via onze contact-pagina onze statuten, huishoudelijk reglement en het jaar verslag opvragen. Tot nu toe zijn geen verzoeken binnen gekomen. 

Marion Eijsink, webmaster.

Verslag van het werken op de schooltuincomplexen  

De Akkerdistel (Cronesteyn)

Scholen en groepen


Dit jaar hadden we groepen op maandag, dinsdag en woensdag, in totaal  8 groepen. Er kwamen 218 kinderen tuinieren op de Akkerdistel van 1 april tot 17 september.

Op woensdag kwamen er vier groepen met overlappingen. Dit werd op verzoek van de Lorentzschool gedaan. Dit was op proef tot de zomervakantie. Afspraak was dat in april door de directeur gekeken zou worden of gymlessen  verschoven konden worden naar een andere dag. Uiteindelijk kreeg Olga te horen dat er geen mogelijkheden waren.

De vakanties van  Eef (kringgesprek) en Olga (dagcoördinator) zijn opgevangen door Marion, Jans en Peter. Deze hulp was nodig voor het  belevingspad dat door Jans werd begeleid. Peter gaf kruidenazijn-les en Marion  heeft eerder alle projecten en coördinatie van de woensdag gedaan. 

Aan de Lorentzschool was voor de lessen na de zomervakantie de keus gegeven: of geen projecten en met vier groepen op de woensdag blijven of één groep naar een andere dag. De Lorentzschool zag toen af van de projecten. Helaas vinden wij projecten eigenlijk zo belangrijk dat we toch geprobeerd hebben de kinderen een zo volwaardig mogelijk schooltuinseizoen te geven, dus wel met projecten. Maar met één leslokaal en een beperkt aantal vrijwilligers die het project kunnen begeleiden is het niet mogelijk projecten op een prettige manier te geven. Tijdbewaking, wisseling van groepen maakten het rommelig.

Tuinplan, tuinprogramma en jaarthema: bodem en bodemdiertjes

Tuinkers is voor het eerst weer in de grond gezaaid. Radijs is niet goed opgekomen, waarom weten we niet. Hetzelfde zaad dat op de Zilverdistel gezaaid is, heeft wél een heel goede oogst opgeleverd. Wij hebben drie verschillende stokbonen gekozen: Pronkboon, Cobraboon en Rakkerboon. Beter is het voor volgend jaar twee soorten bonen te kiezen want dat is overzichtelijker. De aardappels hebben het niet zo heel goed gedaan.

Wij hebben extra emmers,  schrepels en schepjes gekocht om twee groepen van de Lorentzschool tegelijk op de tuin te kunnen hebben. Schoffels en scharen waren er soms te weinig, ook omdat er weinig overleg was onderling zodat Olga steeds verschillende mensen apart uitleg moest geven. De Lorentzschool heeft de projecten wel  als fijn ervaren maar het is alleen te doen als alle vrijwilligers én juf én tuinouders meehelpen. 

N.a.v. het jaarthema heeft Olga  een bodemdiertjesspel gemaakt; dat is gebruikt in de groepen.

Het lesprogramma was voor alle groepen gelijk, ook de projecten werden steeds in dezelfde week gehouden. Er werd één powerpoint naar alle scholen gestuurd, dat betekende dat het programma soms niet helemaal klopte vanwege vrije dagen en andere activiteiten van de scholen.

Tuinvrijwilligers

Er zijn twee nieuwe vrijwilligers bijgekomen. Er zijn nu 24 vrijwilligers in meer of mindere mate actief.

Helaas is het niet gelukt om meer en vaker overleg tussen de dagcoördinatoren te hebben. Het was steeds erg moeilijk een moment te vinden dat iedereen kon.

De overlappende klassen van de Lorentzschool werden door de vrijwilligers als zwaar ervaren. Er waren maar net genoeg mensen om het goed te kunnen doen.  

De sfeer is nog niet optimaal. Voor volgend jaar komen er hopelijk nieuwe mensen bij die zich met de coördinatie bezig gaan houden. Ook wordt de mogelijkheid van een coachingstraject bekeken. 

Overige activiteiten

Op de open avond was het weer gezellig druk met vaste activiteiten als speurtocht en belevingspad.

Marion heeft dit jaar met hulp van o.a. Piet het schilderwerk van de Doevestate afgemaakt.

Er is in samenwerking met VELT een zomersnoeicursus georganiseerd waar ook een aantal vrijwilligers van de Akkerdistel enthousiast aan hebben meegedaan.

Openstelling op zondag: Het idee was om de openingstijden verder uit te breiden omdat  de vrijwilligers in de praktijk toch langer bleven.

Helaas was het toch moeilijk hier voldoende mensen voor te vinden die zich vooraf wilden opgeven. Volgend jaar worden de openingstijden weer gewoon 11-13 uur.

Er waren heel erg veel courgettes dit jaar, precies in de zomervakantie. Evenals vorige jaren werd dit weer door de voedselbank opgehaald. Omdat het er zoveel waren, kregen we een rolcontainer met kratten. Hierdoor was het verzamelen een stuk minder werk.

 Kleine beestjestuin moet opgeknapt worden. Hiervoor wordt een subsidie aangevraagd.

Geschreven door Olga en Marlieke

De Distelvink (Stevenshof)

Scholen en groepen

Opnieuw deden alle vier de scholen uit de Stevenshof mee, plus de Nova-klas van de Anne Frankschool.

Vijf groepen dus, met in totaal 133 leerlingen. De Korte Vlietschool (speciaal onderwijs) deed mee met drie groepen met in totaal ongeveer 30 leerlingen. Daarnaast hadden zich nog twee groepjes van de buitenschoolse opvang gemeld, maar zij zijn weinig geweest en de kinderen waren zo klein, dat het moeilijk was een activiteit voor ze te verzinnen.  

Vrijwilligers

Dertien vrijwilligers hebben met de groepen gewerkt, twee vrijwilligers hebben andere werkzaamheden gedaan en zijn af en toe ingevallen. We hadden dit jaar vier nieuwe vrijwilligers, waarvan er één vrij snel uitviel. Van de andere drie blijven er twee ook volgend jaar. Eén vrijwilligster heeft zich een tijdje teruggetrokken, tot nader order.

Het tuinplan

De tuintjes waren dit jaar 5x1 m. Het tuinplan is elk jaar ongeveer hetzelfde, met varianten.  Zo hadden we dit jaar tuinbonen in de klas laten kiemen. Dat was geen succes. Ook de door ons in de kas opgekweekte tuinbonen deden het niet goed. Daarentegen ging het met de kruidenplantjes veel beter dan vorig jaar (toen waren ze in de klas opgekweekt en veel te klein uitgeplant). Voor herhaling vatbaar.

De projecten of lesjes

We hebben regelmatig lesjes gehouden over diverse onderwerpen. In het Jaar van de Bodem natuurlijk een les over de bodem, met de grondboor bijna 3 m diep de grond in.

Dit jaar is ook het graanproject uitgevoerd, veel enthousiasme van de kant van de kinderen. En verder ..., bodemdiertjes, goudsbloemenzalf en natuurlijk de bijenles van Nol Hoexum. 

Het weer, de vogels en het onkruid

We hadden dit jaar niet zulk mooi weer als vorig jaar, en dat was te merken aan de oogst – alles was later, en soms niet zo mooi – de dahlia’s stonden pas aan het eind van het seizoen te stralen en van de zonnebloemen kwam niet veel terecht, ook maïs was er weinig, door de vogels – we hebben meer plastic melkflessen nodig. De kinderen hebben hun best gedaan op het onkruid, maar ja..  

Verkassen Halloween-spullen en Renovatie van de schuur

In het voorjaar is er overleg geweest (Marian Kathmann en Anne van de Zande) met het bestuur van de wijkvereniging over een aparte berging voor de wijkvereniging, zodat de schooltuin de hele schuur kan gebruiken – na een grondige opknapbeurt. Het wordt geen container, maar een apart schuurtje. Wijzelf kwamen tot de conclusie dat een echte verbouwing van de schuur niet zinvol was (geen ruimtewinst). We hebben ideeën ontwikkeld voor renovatie en kleine  verbeteringen, in eigen beheer. In het najaar zijn afspraken gemaakt met de wijkvereniging. Onze subsidieaanvragen bij het Fonds 1818, het WOZ-fonds zijn voor het grootste deel gehonoreerd. Eind december zijn we met de werkzaamheden begonnen.

 Al met al zijn we niet ontevreden over het afgelopen jaar: enthousiaste vrijwilligers, enthousiaste kinderen en een concrete aanpak van de schuur.

Geschreven door Anne.

De Zilverdistel (Rijn en Vliet)

Tuinprogramma en tuinplan, jaarthema: bodem(diertjes)

Er kwamen 20 kinderen  wandelen naar de Zilverdistel om op donderdagochtend te tuinieren. Deze gecombineerde groep kinderen van vooral allochtone afkomst zat in groep 5&6. De kinderen van groep 6 hadden vorig jaar ook getuinierd. Na de zomervakantie zijn er nog twee oogstlessen geweest, met de hele klas. De juf heeft het zo kunnen regelen dat alle kinderen die een tuintje hadden mee konden. Met groep 7 hebben we  nog  een goudsbloemproject, op school, gedaan.

Wij hadden dit jaar weer  twee cirkels:  een cirkel voor groep 5 en een voor groep 6. Het is lastig om op twee niveaus les te geven. De kinderen van groep 6 hebben vorig jaar ook al een tuin gehad en hadden heel veel onthouden, zijn dus sneller klaar. Hoe houd je het voor hen ook boeiend?  Naast onkruid wieden hebben we ook projecten georganiseerd, zoals We hebben dit jaar veel aandacht aan kleine beestjes besteed: het was de afstudeeropdracht van Marlieke en Olga van de jeugdbegeleidingscursus van het IVN. Ook hebben we tijdens een les kruidenazijn gemaakt: dit was een groot succes.

We hebben helaas weer veel wortels van de populieren op straat uit de tuinen gehaald. Dit beperkt ons echt in de gewaskeuze. We kiezen steeds meer voor snelgroeiende gewassen als raapsteel, tuinkers, spinazie e.d schatkistjes- en dierenspel.

De radijsjes hebben het dit jaar echt fantastisch gedaan: met grote bossen gingen de kinderen naar huis. De bietjes hebben we als plantjes gezet en pas na de zomervakantie geoogst: toen had ook ieder kind een lekker maaltje bietjes.

De uien hebben het weer heel slecht gedaan, volgend jaar maar niet meer doen.

De vierkante-meter-bakken hadden we dit jaar als proef neergezet en gevuld met o.a. courgettes en wat extra sla en andijvie. Helaas bleek al snel dat dit eigenlijk niet goed gaat. De bakken hebben weliswaar geen last van wortels van de bomen en stonden op de zonnigste plek van de tuin, maar daarmee bleek ook dat het eigenlijk dagelijks water nodig heeft We hadden voor de kinderen geen openstelling in de vakantie vanwege de teleurstellende opkomst vorig jaar. Wel zijn de vrijwilligers zelf een aantal keren langs geweest om het ergste onkruid weg te halen.

Vrijwilligers

We hadden dit jaar 5 vaste vrijwilligers. Alexander heeft een paar keer geholpen met zwaar werk (de composthoop!). Hierdoor konden we vaste vrijwilligers in de twee cirkels hebben in droge periodes. 

Daardoor leerden we de kinderen beter kennen en wist je wie je in de gaten moest houden of een extra handje hulp moest bieden.

Overige

We willen graag de bewoners meer betrekken bij de tuin. Daarom hebben we voor de start van de tuintjes alle bewoners een brief gestuurd. We hebben wel gezien dat bewoners ons nauwlettend vanuit balkons e.d. in de gaten houden.

Wensen

-  Twee vierkante-meter-bakken op elkaar zetten zodat de aarde minder snel uitdroogt. Mogelijk kunnen we  daar dan wel de plantuien inzetten.

-  Wij zouden graag een rijdend rek willen hebben voor het gereedschap. Twee  lagen: 1 laag voor de emmers, 1 laag voor emmers met gereedschap of eventueel het gereedschap in kratten of ophangen aan haken/spijkers. Het tuinhuis is nu veel te vol en je blijft bezig met verplaatsen.

- Je kunt er niet zitten met zijn allen als het regent.

  Geschreven door  Marlieke

De Distelvlinder (Tuin van Noord)

Scholen en groepen

In de Tuin van Noord tuinierden dit jaar kinderen van De Singel, De Merenwijk, De Mareland, De Tweemaster ( twee klassen ), de Vogels ( ook twee klassen) en nieuw dit jaar Het Kompas, in totaal 180 kinderen.

Op de woensdagmiddag kwamen BSO de Draaimolen, BSO Avontuurlijk en BSO Noorderlicht. De leeftijd en het aantal van de BSO-kinderen wisselt per week.  

Tuinplan, tuinprogramma en jaarthema: bodem en bodemdiertjes

Nu we er een nieuwe school bij hadden, moesten we met kortere tuintjes werken, 4 meter 50 in plaats van 5 meter. Dit is prima gelukt.

Het seizoen begon erg nat: nadat de eerste groep tijdens het paadjes trappen diep in de modder wegzonk, hebben we het paadjes trappen van de andere groepen die dag uitgesteld tot de week erop. Het deed echter niet af aan het enthousiasme van de kinderen.

Later in het tuinseizoen werd het erg droog en moesten de kinderen flink aan de slag om de kleiklompen klein te maken. De vruchtbaarheid van de tuin verschilt van plaats tot plaats sterk gezien de resultaten.

De prei stond dit jaar eerder op de agenda, maar dit was geen succes. Ze schoot heel snel door. De maïs deed het dit jaar om de een of andere reden niet zo goed, bij het voorzaaien kwam het al niet goed op. Ondanks een nieuwe vorm van beschermen van de maïs, hebben ook dit jaar de halsbandparkieten weer een flinke bres geslagen in de oogst ervan.

Drie soorten sla dit jaar, krulsla, eikenbladsla en kropsla, een succes. Volgend jaar weer. De courgettes waren als altijd in de grote vakantie voor een deel goed, wie kwam, heeft veel mee naar huis kunnen nemen. Verder hebben we courgettes buiten het hek gezet en naar de voedselbank gebracht. Toch hadden de kinderen ook na de vakantie nog genoeg om mee te nemen. De verschillende soorten bonen die we dit jaar hadden, waren een succes. De zinnia’s die we op de plaats van tuinkers en lente-ui zaaide deed het wisselend. De plantjes werden soms per ongeluk voor onkruid aangezien. De dahlia’s deden het prima en zorgden voor mooie boeketten.

Na de zomervakantie stonden de kinderen er zoals altijd weer versteld van hoe hun tuin er uitzag. Zo kaal bij de start, zo groen en vol nu.

Niet alleen was er meestal veel te oogsten, ook de tijd van projecten was weer aangebroken. We begonnen met het slootdiertjesproject, het altijd spannende goudsbloemproject, vervolgens kruidenazijn maken, soep uit eigen tuin en dan, minder leuk want het seizoen is afgelopen, het opruimen en leeg halen van de tuintjes.  

Het jaarthema was: de bodem. We hebben hieraan extra aandacht besteed in de vorm van bodemprojecten. In week 18 hebben we hiervoor aarde van de composthoop gehaald en op plastic zakken op de tafels binnen uitgespreid. Na een korte uitleg konden de kinderen gaan zoeken naar bodemdiertjes en ze bekijken met een loep. Er werden veel verschillende soorten diertjes gevonden. ( Een kind verwoordde het zo: “en toen gingen we naar binnen iets heel leuks doen en we zagen allemaal wormen, je zag ook de bloedvaten”. ). In week 25 hebben we de schudproef gedaan met alle klassen .  

Met sommige klassen is het ook gelukt om de grondboor te gebruiken en te kijken hoe de grond er op verschillende dieptes uitziet. Ervaring van een kind: “ We gingen bodemonderzoek doen, het was echt heel leuk. Nu hebben we het in potjes gedaan, we hebben klei gevonden en mochten het naar huis meenemen!!!!!!" En heel leuk met de kinderen van de BSO is er ook nog tijd geweest om mee te doen met de nationale modderdag. De kinderen hebben genoten.  

Tuinvrijwilligers

In de winter hebben we met een groep vrijwilligers gewerkt op de woensdag, maar ook op de dinsdag komt er nu een groepje vrijwilligers geregeld werken. Schoonmaken, aanvullen, plannen en kweek rieken.

Dit jaar nieuw op de tuin Martin en Frans en aan het einde van het seizoen kwam Hans daar nog bij. Afscheid namen we van Dineke en Marisa. We hebben nu 18 vrijwilligers. Met elkaar hebben we een fantastisch jaar gedraaid.

We hebben weer een afsluitende evaluatie gehad op 28 oktober met alle vrijwilligers. Voorafgaande hebben we met elkaar gegeten, iedereen had iets meegebracht, Het was een heel gezellige en ook nuttige avond.  

Overige activiteiten

De open avond was weer een enorm succes, we hebben het natuurlijk ook wel getroffen met het weer. Prachtig zomerweer. Kinderen en ouders kwamen in groten getale en ook de vrijwilligers waren weer van de partij. Er was veel te zien en te beleven op de tuin. Ontdektocht over de tuin, kaarsen rollen, proeven van allerlei lekkers uit de tuin, natuurlijk zelf gemaakte kruidenthee en het blote voetenpad. De bezoekers konden een kijkje nemen bij de bijen en uitleg krijgen.

Verder hadden we dit jaar twee open zondagen. De eerste half juni, toen kwamen er wel kinderen met hun ouders. De tweede open zondag in september daarentegen was niet zo’n succes, er was dan ook veel te doen in de omgeving en in de stad.

Een groepje vrijwilligers is ook nog een keer een avond op de tuin geweest om met elkaar pesto en chutney te maken. Dit is voor herhaling vatbaar.

Robert Averink zorgde ook dit jaar weer voor het zware werk bij ons op de tuin.

In de kas werd voorgezaaid door Luc. Verder eerst spinazie, rucola e.d en ook kruiden onder meer basilicum. Later volgden de tomaten, komkommers en druiven.

Ook hebben we nog een paar dagen een stagiair ( maatschappelijke stage, 3 VWO Marecollege) gehad, die het hoewel het maar 3 dagen was, heel leuk vond.

Met NL doet zijn de vrijwilligers zelf aan de slag gegaan op de tuin en op 11 april zijn de Kiwani’s weer flink bezig geweest op ons complex.  

Plannen en wensen voor volgend seizoen

Door het toenemend aantal kinderen zullen komend jaar de extra tuintjes waarschijnlijk komen te vervallen. Wel blijft er een stukje voor bloemen en een thema- tuintje.

Het is dan ook gewenst dat eveneens op “de bult” achterin ons complex door de kinderen op getuinierd kan worden. Nu is dat niet mogelijk omdat de grond er veel te zwaar is om te bewerken en vol heermoes en kweek zit.

In feite is er wel ruimte maar geen reële mogelijkheid om het aantal tuintjes uit te breiden, terwijl we natuurlijk hopen dat nog meer kinderen een schooltuinseizoen kunnen meemaken!

Geschreven door Hetty

De Melkdistel (Matilo)

Deelnemende groepen

In het archeologisch park Matilo, op het educatieve eiland naast het gebouw van Scouting Sint Jozef werd in 2015 voor het 5 e  jaar getuinierd. Dit jaar kwamen er op donderdagochtend 2 groepen van de Arcade met respectievelijk 23 en 27 leerlingen. Dezelfde leerkrachten als in 2014 kwamen mee  en de samenwerking was plezierig. De tuinlessen met verwijzing naar de filmpjes zijn goed gebruikt en gewaardeerd. Beide groepen hadden een aantal vaste en wisselende tuin(groot)ouders die stevig mee hielpen. Na de zomervakantie waren er  helaas  minder tuinouders.

De tuingroep bestaat uit 3 vrijwilligers; 1 viel af  vanwege ernstige problemen met de knie. Maar er kwam versterking van een nieuwe vrijwilligster uit de wijk, die ook heel veel buiten de schooltuinlessen werkte aan het onderhoud.

Tuinprogramma en groei van de gewassen

Vanaf 2015 is gekozen voor het tuinplan naar het Leiderdorpse model. Daarin schuiven vakken van ongeveer 1 meter elk jaar 1 meter op. Aardappels, bonen en andere gevoelige gewassen komen dan pas na 4 jaar weer terug op de oude plek. De oogst was erg goed, met name van de radijs, andijvie, sla , aardappels en courgettes

Slechte resultaten hadden we met de prei, bietjes en het opkomen van de maïs. De uien hadden ook dit jaar eerder geoogst moeten worden. De 1e les na de zomervakantie was laat: 27 augustus. Maar de planning van de bloei van de zonnebloemen en oogst van bonen en courgette  klopte. Er was heel veel te oogsten. Het valt de kinderen moeilijk om alle bonen op het goede moment  te oogsten.

In het voorseizoen was het de bedoeling om alle groepen een bodemdiertjesproject aan te bieden, en een zintuigenpad op de Romeinse kruidentuin. In de praktijk hadden de kinderen en vrijwilligers het hele uur nodig voor het tuinwerk en kon het niet doorgaan. Wel werd in de voorbereidend les aandacht besteed aan het jaar van de Bodem en aan de onkruidjes. Legoplantjes (heermoes) trekken de kinderen er graag uit en ook van de noodzaak van lange kweekwortels zoeken, weten ze alles af. Enkele van de kijkbladen van bloem tot vrucht zijn gebruikt en alle bijbehorende filmpjes zijn bekeken. Het Goudsbloemproject en de Soeples waren een succes. Hiervoor werd het scoutinggebouw gebruikt tegen een vergoeding. Het was zonde om de tuinen in oktober al leeg te maken; de schooltuinen moeten er zo lang mogelijk mooi uit blijven zien omdat ze langs het wandelpad door het park liggen.

Door de warme herfst was de opruimdag pas op 26 november. Heel fijn dat de leerkrachten deze tijd in het rooster vrij maakten en met de groep ruim een uur bleven helpen. De kinderen en tuinouders werkten keihard. Het lukte om na het afvoeren van alle planten naar de composthoop ook per tuin nog 2 emmertjes compost op de tuin te strooien: de kringloop wordt zo meer tastbaar. 

Overige activiteiten

In het park Matilo waren enkele extra zondagactiviteiten. De schooltuinen hebben niet meegedaan omdat de tijd ontbrak. De buren: de Romeinse kruidentuin en de Stadswijngaard hebben dit wel gedaan. Het heeft misschien toch weer wat meer bekendheid opgeleverd door de extra wandelaars over het terrein. In april is het Scoutinggebouw officieel geopend en 2 mei de Historische tuinen waarbij een mooi informatiebord werd onthuld. Op 30 juni is een Open avond gehouden voor kinderen en ouders. De aankondiging hiervan was meteen ook een informatiebrief over het onderhoud in de zomervakantie en de tijden dat de vrijwilligers aanwezig waren. Ongeveer 50 deelnemers op de open avond was een mooi resultaat Iin 2016 zal deze avond standaard in het programma opgenomen worden.

Openstelling

Meteen vanaf het begin zijn de kinderen erop gewezen dat ze boffen omdat hun tuin altijd te bezoeken is. Als de vrijwilligers buiten de tuinles naar de tuin gingen, waren er vaak wel 1 of meer kinderen en ouders te vinden. Een altijd toegankelijke tuin heeft ook risico’s. Vernielingen aan tuinen was dit jaar wel groter dan voorheen. Meteen opnieuw inplanten is de beste strategie  en natuurlijk veel sociale controle. Grote teleurstelling bij de kinderen is voorkomen. 

Partners

Een betere samenwerking met de partners is in 2015 tot stand gekomen, vooral dankzij de Stadswijngaard die afspraken heeft gemaakt met de onderhoudsgroep van GEMIVA en DZB.

Zo werkten de vrijwilligers van de Romeinse kruidentuin en de Stadswijngaard op de maandagochtend als ook de onderhoudsploeg komt. Door samen het scoutinggebouw te huren voor toiletbezoek en als schuilgelegenheid, werden de kosten betaalbaar.

Zo weet de schooltuingroep nu ook wanneer er gemaaid wordt en gesnoeid. Het zal niet meer voorkomen dat de bergen gras en meidoorntakjes op onze composthoop terecht komen. Het wordt voortaan afgevoerd.

  Wensen

-  Verdergaande samenwerking met de partners op het educatieve eiland.

-  Een informatiebord op het schooltuinstuk, misschien zoals dat van de Romeinse kruidentuin Structurele  

   oplossing om de grondbewerking te kunnen betalen.

-  Composthoop uitbreiden naar 3 vakken omdat de capaciteit te klein is.

-  Dicht planten  met extra meidoornstruikjes van het pad naast de ophaalbrug, om de snelle weg naar de  waterpomp af te sluiten.

-  Een eenvoudige sproeiinstallatie ( niet met elektr. pomp, en makkelijk op te bergen), mogelijk samen te  gebruiken met de andere partners.

 

 Geschreven door Marian Kathmann.

Deelnemende schoolgroepen

26 schoolgroepen, 5 BSO groepen, 680 leerlingen (of meer in verband met BSO)  592 kindertuinen, 27 kinderen in groepstuinen, 60 leerlingen BSO (gemiddeld)

Tuincomplex Cronesteyn

8 groepen

218 leerlingen

Haanstraschool

6

30

Josephschool

6a

28

6b

29

6c

29

Lorentzschool

6a

25

6b

25

6c

25

6d

25

Tuincomplex Matilo

2 groepen

49 leerlingen

Arcade

6a

22

6b

27

Tuincomplex Noord

7 groepen

176 leerlingen

Merenwijkschool

5+6

11

Het Kompas

6

26

De Singel

6

18

De Tweemaster (Regenboogpad)

6b

28

De Tweemaster (Broekplein)

6a

24

Vrije School Mareland

klas 4

29

De Vogels

6ab

40

3 BSO groepen

36 kinderen

BSO De Draaimolen

10-tot 12

BSO Noorderlicht

10-tot 12

BSO Avontuurlijk

10-tot 12

Tuincomplex Stevenshof 

5 groepen

132 leerlingen

Anne Frankschool

6

25

A. Frank NOVA

6

20

‘t Klankbord

6a/b

29

Stevenshofschool

6

33

De Zwaluw

6

25

3 groepstuinen

27 leerlingen

Korte Vlietschool

VSO

10

VSO

  9

Praktijkstroom

  8

2 BSO groepen

24 kinderen

BSO Pandora/Vlindertijd

10 tot 12

BSO Wonderland

10 tot 12

Tuincomplex Zilverdistel  (R&V)

1 groep

18 leerlingen

Daltonschool Boshuizerkade

5+6

18

Centraal georganiseerde activiteiten

Cursusaanbod van de VLS

Op 11 en 12 februari werd een bijeenkomst georganiseerd met de onderdelen: EHBO-(herhalings)uurtje en diverse korte natuuractiviteiten voor een schooltuinles.

Op 24 en 26 februari werd een ander programma aangeboden: diverse activiteiten rond Bodem, speciaal voor het Jaar van de Bodem, en een uurtje over wat je in een schooltuinles kan doen rond geneeskrachtige kruiden.

Omdat dezelfde cursus 2x werd aangeboden, konden zoveel mogelijk vrijwilligers meedoen.

Totaal waren er 40 deelnemers; 29 vrijwilligers namen 1 of 2 keer deel.

 Sommige onderwerpen lenen zich niet voor een cursusbijeenkomst in de winter. Daarom was  er dit jaar ook weer 1 workshops in het tuinseizoen. Op woensdag 27 mei werd door Ton Lommers een workshop ‘onkruidjes’ gegeven ‘. Daar werd ook aandacht geschonken aan het succesvolle blote voetenpad dat Hetty elk jaar organiseert op de Open avond van de Distelvlinder.

Voor de nieuwe vrijwilligers werd op de ochtend van 12 maarteen korte introductiecursus gegeven waarbij ook een aantal ervaren tuincoördinatoren aanwezig waren.

Jaarlijkse uitje voor vrijwilligers

Het vrijwilligersuitje bestond dit jaar uit verschillende onderdelen. Een bezoek aan de schooltuinen  in Sassenheim, de medicinale kruidentuin van Ria Hoogervorst in de Zilk, een wandeling en picknick in de Amsterdamse Waterleidingduinen en een bezoek aan de pluktuin. Een gevarieerd en gezellig uitje met als afsluiting een zelf geplukte bos bloemen.

 Verslag van de Contacten-Commissie (CC)

Start tuinseizoen

Net als voorgaande jaren ging het schooltuinseizoen van start met paadjestrappen door de kinderen.  Deze feestelijke start vond plaats op het schooltuincomplex de Distelvlinder in de tuin van Noord.

Speciale gast die de kinderen voor ging was wethouder Frank de Wit, van Onderwijs, Sport en Duurzaamheid. Het was in 2015 10 jaar geleden dat het schooltuinwerk volledig overgenomen werd door vrijwilligers van de VLS.  De startweek was een natte week en veel laarzen plakten vast in de modderige paden.

Jaarthema

We sloten ons aan bij het Internationale Jaar van de Bodem. Een gezonde bodem is essentieel voor ons bestaan. Er zijn leuke activiteiten uitgevoerd, zoals een  grondboring doen, een schudproef met grond, en natuurlijk op zoek naar bodemdiertjes. Deze activiteiten zullen vast in komende jaren herhaald worden.

Fondsen

Ook dit jaar deden wij weer een beroep op diverse Leidse fondsen. Voor het project VLS-Promotiemateriaal kregen we een bijdrage van het Druckerfonds. Hierdoor konden we voor de 3 grote tuincomplexen per complex twee beachvlaggen. Voor algemeen gebruik een banner, en twee optrekschermen.

Dankzij een subsidie van het WOZ fonds en Fonds 1818 werd het mogelijk om de vervallen schuur op schooltuincomplex in de Stevenshof grondig op te knappen. 

Promotie en publiciteit

Met de Leidse smalfilmliga werd afgesproken dat ze een seizoen lang opnamen zouden maken om daaruit een promotiefilm te maken over de Leidse schooltuinen. De première vindt plaats in het voorjaar van 2016.

Wij hebben op 9 mei 2015 weer deelgenomen aan de Hortusmarkt. Dat was mogelijk door de inzet van enthousiaste vrijwilligers, die de kraam inrichtten en bemensten.

Voor het eerst konden de promotiematerialen ook buiten de tuincomplexen geshowd worden. 

Vanuit NL-doet kwamen in 2015 geen opgaven van vrijwilligers op onze klussen. Wel kwamen op zaterdag 11 april de leden van KIWANIS helpen in de Tuin van Noord.

Er verschenen enkele artikelen in de huis-aan-huisbladen. Vroeg in het jaar werd weer onze jaarlijkse oproep voor nieuwe vrijwilligers geplaatst, die zorgde voor een versterking van de groep op alle tuincomplexen. De start van het seizoen leverde als vanouds een leuk stukje op in de kranten. De aankondiging van de Open avonden is ook verschenen  in de pers.

Open dagen

Traditiegetrouw zijn er op elk complex weer de feestelijke open dagen gehouden. Bovendien waren de tuinen op verschillende zondagen open, op Cronesteyn zelfs elke zondag.

Bezoeken en rondleidingen op de schooltuinen

Het komt geregeld voor dat we een verzoek krijgen van groepen die rondgeleid willen worden of een gesprek aanvragen over de organisatie van het schooltuinwerk in Leiden.

Dit jaar werden in het kader van een partneruitwisseling van ICDI, International Child Development Initiatives een rondleiding verzorgd over de schooltuinen in de Tuin van Noord voor 10 mensen uit zeer uiteenlopende landen, zoals Nicaragua, Mexico, Nepal, India, Kenia .

VLS wint de Organisatieprijs 2015 van de Leidse Vrijwilligersprijs.

Op 9 december kreeg de VLS de Organisatieprijs, één van de prijzen binnen de Leidse Vrijwilligersprijs. De vrijwilligers van de VLS zijn daar natuurlijk enorm trots op.

Een mooie opsteker voor al het werk dat we samen verrichten.

Lied gezongen bij de uitreiking van de Leidse Vrijw illigersprijs.

Vereniging Leidse Schooltuinen

Hoe alles wat er groeit en bloeit
Nuttig is en steeds weer boeit
Vertelt de vrijwill’ge enthousiasteling
Van de Leidse Schooltuin Vereniging
Buiten actief in de vrije natuur
Geven zij lessen van week’lijks een uur
Over planten en bloemen, de bij en de mier
En leren zij kind’ren: tuinieren is plezier

Verslag tuinonderhoud Arbor Vitalis

Ook gedurende het jaar 2015 zij weer de gebruikelijke werkzaamheden uitgevoerd. Heggen knippen, grasmaaien, kantjessteken en de grondbewerking natuurlijk. Voor de bemesting was  dit jaar de beurt aan de Stevenshof. De mest is opgebracht , daarna licht gefreesd en daarna geploegd. En als laatste bewerking opnieuw gefreesd om een mooi zaai en plantbed te krijgen. Bij wat kleiachtige grond moet je wel frezen want anders hou je enorme kluiten. Op Cronesteyn heb ik niet gefreesd als laatste bewerking maar ben er overheen gegaan met cultivator en verkruimelrol. Als de grond los genoeg is zoals op Cronesteyn is dit een goed alternatief voor frezen vooral om dat je de aanwezige kweekwortels niet versnippert. Je moet dan wel genoegen nemen met een wat grovere kluit.

Met het ploegen in de Stevenshof bleek plotseling dat het stuk dat andere jaren altijd droog genoeg was om te bewerken nu veel te nat bleef , zo nat dat de complete trekker wegzakte. Bij nader onderzoek bleek het waterpeil in de sloot zo hoog dat de drainage ging werken als irrigatiesysteem. Omdat de drainagepijpen vol water bleven staan, begon  het land het water vanuit de sloot  op te nemen. Nadat dit door Marian aanhangig is gemaakt is het polderpeil snel verlaagd en kon de grond weer drogen. Niet zo lang geleden zag ik echter dat het peil weer te hoog stond dus dit blijft een punt van aandacht.

Omdat Noord nogal lijdt aan een overmaat aan kweekgroei was het idee dit najaar maar weer eens de winterrogge als bestrijdingsmiddel in te zetten. Rogge is een gewas dat ook bij kou nog redelijk lang blijft doorgroeien. Wanneer dit lukt krijg je al voor de winter een gewas van 10 tot 15 cm hoog wat het licht ontneemt aan de kweek, waardoor deze het onderspit delft.

Maar helaas bleken we ook eind oktober al weer te laat te zijn. De groeikracht van de rogge legde het af  tegen de vraatzucht van waterkip en kraai. Hopelijk hebben ze dan wel  in hun ijver ook de kleine kweeksprieten mee opgegeten. Dus wil je dit laten lukken dan moet je al eind september of begin oktober gaan zaaien .

De kweekriekers zijn daarom al weer hard aan het spitten geweest. Een tijdrovend en moeizaam werkje. Het nadeel is echter dat zoals nu op dit moment wanneer er mest opgebracht moet worden je niet door de losse grond komt met de kruiwagen vol mest. Maar goed hier is ook wel weer een mouw aan te passen.

Wat wel goed zou zijn om de kweek te bestrijden is om zolang de tuintjes nog niet bezaaid en beplant zijn de vrije oppervlakte regelmatig goed te schoffelen want zoals een oude tuinbaas mij ooit toevertrouwde; ’’elke keer dat je hem raakt doe je ‘m zeer””.

Verder was voor Arbor Vitalis afgelopen jaar lastig omdat het haar behuizing in Oegstgeest kwijtraakte. Rivierduinen en de gemeente Leiden vonden dat ze geen boodschap hadden aan zo’n klein zorgproject en wilden de handen vrij hebben om de grond en de gebouwen te kunnen verkopen.  Dit betekent echter wel dat nu op de verschillende schooltuincomplexen veel materieel te vinden is dat tijdelijk onderdak behoeft. Er wordt echter aan een oplossing gewerkt maar lastig en vervelend is het wel, om maar niet in dramatischer termen te vervallen.

We gaan er maar vanuit dat het allemaal weer goed komt en dat er weer op een goede en geïnspireerde  manier  gewerkt kan worden komend tuinjaar.

 Robert Averink 

Schrijf een commentaar: (Klik hier)

123website.nl
Tekens over: 160
OK Verzenden.
Bekijk alle commentaren

Nieuwe commentaren

06.11 | 10:51

complimenten voor het updaten van jullie deel, tekst en foto's!

...
21.10 | 17:46

Mooi geschreven.

...
07.06 | 21:54

dit is echt heel handig

...
25.05 | 13:48

leuk

...
Je vindt deze pagina leuk